Damar Plakları Beyne Pıhtı Atmasını Nasıl Tetikler?

Damar sertliği yani ateroskleroz, damarların iç yüzeyinde zamanla yağ, kolesterol ve farklı maddelerin birikmesiyle gelişen bir süreçtir. Bu birikimler aterosklerotik plak olarak adlandırılır. Özellikle beyne kan taşıyan karotis yani şah damarlarında oluşan plaklar, bazı durumlarda beyin damarlarının dolaşımını etkileyerek inme ve felç riskiyle ilişkilendirilebilir.

Damar Plağı Nasıl Oluşur?

Damar duvarında zaman içinde biriken kolesterol ve yağlar plak oluşumuna zemin hazırlayabilir. Plak büyüdükçe damar iç çapı daralabilir ve kan akışı azalabilir. Ancak beyne pıhtı atması açısından yalnızca darlığın derecesi değil, plağın yapısı da önem taşır.

Plaktan Beyne Nasıl Pıhtı Gidebilir?

Bazı damar plaklarının yüzeyi daha düzensiz veya kırılgan olabilir. Plak yüzeyinde çatlama ya da bozulma meydana geldiğinde vücut bu bölgeyi onarmaya çalışırken pıhtı oluşumu başlayabilir. Oluşan pıhtının tamamı veya küçük parçaları kan akımıyla taşınarak daha ince beyin damarlarına ulaşabilir. Bu durum emboli olarak adlandırılır.

Beyin Damarı Etkilendiğinde Ne Olabilir?

Pıhtı beyin damarlarından birini tıkadığında o bölgeye ulaşan kan ve oksijen azalabilir. Etkilenen damara ve bölgeye göre ani konuşma bozukluğu, yüzde kayma, kol veya bacakta güçsüzlük ya da geçici görme kaybı gibi belirtiler görülebilir. Bazı durumlarda geçici iskemik atak, bazı durumlarda ise inme ile ilişkili bir tablo gelişebilir.

Her Karotis Plağı Aynı Riski Taşır mı?

Hayır. Plağın büyüklüğü, yüzey yapısı, damar darlığının derecesi ve kişinin daha önce geçici iskemik atak veya inme yaşayıp yaşamadığı risk değerlendirmesinde birlikte ele alınır.

Şah damarındaki plaklar yalnızca damarı daraltarak değil, üzerlerinde oluşabilen pıhtıların beyin damarlarına taşınmasıyla da dolaşımı etkileyebilir. Bu nedenle karotis darlığında plak yapısı ve damar içindeki kan akışı birlikte değerlendirilir.

Kazım Beşirli